Toan hô hấp và kiềm hô hấp

Toan hô hấp và kiềm hô hấp

Đây là hai rối loạn thăng bằng kiềm toan cơ bản ở những bệnh nhân được điều trị trong đơn vị hồi sức tích cực. Toan hô hấp được đặc trưng bởi tăng pCO2 do giảm thông khí phế nang. Kiềm hô hấp được đặc trưng bởi sự giảm pCO2 do tăng thông khí phế nang.


Toan hô hấp

Toan hô hấp do nguyên nhân giảm thông khí có thể do (a) ức chế trung tâm hô hấp, (b) bệnh thần kinh cơ, (c) giảm độ đàn hồi của phổi, (d) tăng sức cản đường thở, (e) tăng khoảng chết

Triệu chứng

Các triệu chứng ban đầu có thể bao gồm đau và bồn chồn, sau đó có thể tiến triển đến tăng phản xạ gân xương toàn thân, rung giật và hôn mê.

Các triệu chứng của toan hô hấp do những thay đổi của pH dịch não tủy. Tình trạng tăng CO2 nặng có thể được dung nạp tốt nếu thận có thời gian để bù trừ và pH máu tương đối bình thường. Tăng pCO2 dù ít nhưng cấp tính có thể gây ra nhiều triệu chứng do thận chưa kịp bù trừ.

Điều trị

Điều chỉnh các rối loạn cơ bản và cải thiện thông khí.

Việc dùng NaHCO3 để cải thiện tình trạng toan máu có thể làm giảm pH nặng hơn trong các trường hợp có hạn chế thông khí. HCO3- được bổ sung sẽ kết hợp với H+ ở trong các mô, tạo ra CO2 và nước. Khi chế độ thông khí được cài cố định, lượng CO2 tạo thêm này không thể được thải ra ngoài và hậu quả là làm nặng thêm tình trạng tăng CO2 máu. Do vậy, nhìn chung nên tránh việc sử dụng HCO3- trong trường hợp chỉ có toan hô hấp đơn thuần.


Kiềm hô hấp

Nguyên nhân thường gặp của tăng thông khí dẫn đến kiềm hô hấp có thể là tình trạng kích thích thần kinh trung ương, lo âu hay thiếu Oxy máu.

Triệu chứng

Đối với nhiễm kiềm hô hấp cấp, sự tăng pH dịch não tủy gây giảm đáng kể dòng máu lên não, dẫn đến choáng, giảm ý thức. Tăng kích thích màng có thể dẫn đế co giật và rối loạn nhịp. Các triệu chứng của hạ Canxi máu cấp có thể do sự giảm đột ngột Canxi ion.

Kiềm hô hấp mạn thường không có triệu chứng do pH máu vẫn duy trì ở mức bình thường do thận bù trừ tốt.

Tăng pH trong kiềm hô hấp cấp có thể gây giảm Canxi ion, hạ Phosphate máu nặng, hạ Kali máu.

Điều trị

Cần tập trung chẩn đoán xác định và điều trị bệnh lý nền.

Kiềm hô hấp có thể được điều trị bằng cách thay đổi cài đặt máy thở để giảm thông khí trong đơn vị hồi sức tích cực.

Toan hô hấp liên quan đến sự giảm thông khí, kiềm hô hấp liên quan đến tăng thông khí

 

Sự khác nhau giữa SpO2 và SaO2

Leave a Reply