KHI NÀO CẦN CẮT AMIDAN/ NẠO V.A CHO TRẺ

KHI NÀO CẦN CẮT AMIDAN/ NẠO V.A CHO TRẺ

Trần Công_ pediatrician

V.A và amidan là những cơ quan bạch huyết , hàng rào bảo vệ cơ thể vùng mũi họng. Góp phần hoàn thiện chức năng miễn dịch của cơ thể.

Theo nghiên cứu mới công bố gần đây nếu vì lí do nào đó mà phải cắt amidan và/ hoặc nạo V.A đi , thì có thể dẫn tới gia tăng nguy cơ của các bệnh lí viêm nhiễm đường hô hấp , cũng nhưu các bệnh dị ứng.

Tuy nhiên có những tình huống ‘’ không thể không cắt ‘’ vì lúc này so sánh giữa nguy cơ và lợi ích thì việc loại bỏ 2 tổ chức này có lợi ích lớn với trẻ hơn là nguy cơ.

I. KHI NÀO NÊN CẮT AMIDAN ( CÓ HOẶC KHÔNG NẠO V.A KÈM THEO ):

có 5 nhóm chỉ định chính như sau

1. NGƯNG THỞ LÚC NGỦ DO TẮC NGHẼN :

Ngưng thở lúc ngủ do quá phát V.A/amidan dường như là chỉ định gần như chắc chắn của phẫu thuật . Những cơn ngưng thở khi ngủ có thể dẫn tới những biến cố tim mạch , giảm khả năng nhận thức , học tập … thậm chí đột tử khi ngủ .

Việc chỉ định phẫu thuật còn phụ thuộc vào các yếu tố : lứa tuổi , có hay không các vấn đề y khoa kèm theo , biểu hiện lâm sàng , độ nặng của cơn ngưng thở , yếu tố tâm lí gia đình…

2. NHIỄM TRÙNG VÙNG HỌNG TÁI ĐI TÁI LẠI :

Lợi ích của việc cắt amidan và/ hoặc nạo V.A trong trường hợp nhiễm trùng họng tái đi tái lại ( viêm amidan , viêm họng , viêm họng + amidan ) phụ thuộc vào tần suất và mức độ nặng của những đợt nhiễm trùng trước đó

2a. Nhiễm trùng nặng tái đi tái lại

Chúng tôi gợi ý có thể cắt amidan và/ hoặc nạo V.A cho những trẻ nhiễm trùng vùng họng NẶNG tái đi tái lại ≥ 7 lần / năm hoặc ≥ 5 lần / 2 năm liên tục hoặc ≥ 3 lần / năm trong 3 năm liên tục, trong đó mỗi đợt đáp ứng với ít nhất 1 trong các tiêu chí sau thì coi là nặng( mức độ chứng cớ 2B) :

Sốt ( đo ở miệng ) trên 38.3 độ C
Sưng hạch cổ ( trên 2 cm )
Amidan có mủ
Cấy họng dương tính với liên cầu nhóm A

Tuy nhiên chỉ định này là tương đối , và nên nhớ rằng khi đứa trẻ lớn dần lên , số lần nhiễm trùng cũng sẽ giảm dần. Bác sĩ nên cân nhắc nguy cơ- lợi ích và thảo luận kĩ với phụ huynh trước khi đưa ra quyết định phẫu thuật .

2b. Nhiễm trùng nhẹ hay trung bình tái diễn nhiều lần

Chúng tôi không khuyến cáo phẫu thuật với những trường hợp nhiễm trùng vùng họng mức độ nhẹ đến trung bình( mức độ chứng cớ 2B) . tuy nhiên với những trường hợp viêm amidan do liên cầu khuẩn tái đi tái lại hoặc có 1 hay nhiều yếu tố dưới đây thì cắt amidan có vẻ hợp lý :
– không dung nạp hay dị ứng với nhiều kháng sinh dùng để điều trị liên cầu
– áp xe quanh amidan
– tiền sử bệnh thấp tim

Không có mô tả ảnh.

3. HỘI CHỨNG PFAPA

Hội chứng này bao gồm chứng sốt theo chu kì + Loét áp tơ + viêm họng + viêm hạch cổ . chỉ định cắt amidan trong hội chứng này cần cân nhắc và thảo luận kĩ vì hội chứng này bản chất là lành tính

4. ÁP XE QUANH AMIDAN

Cắt amidan cũng có thể được chỉ định ở những trẻ bị áp xe quanh amidan và có tắc nghẽn đường hô hấp trên đáng kể hay viêm nhiễm vùng họng tái đi tái lại

5. MỘT SỐ CHỈ ĐỊNH KHÁC:

Dù bằng chứng chưa đủ nhưng những tình huống sau có thể cân nhắc cắt amidan

Amidan phì đại quá to , khiến đứa bé khó nuốt, an uống khó khăn

Amidan phì đại quá to ảnh hưởng đến giọng nói của trẻ

Khối u ác tính hay nghi ngờ ác tính của amidan

Chứng hôi miệng , chữa các biện pháp khác đều không cải thiện

Chảy máu khó cầm từ các mạch máu của amidan

Trẻ mang vi khuẩn liên cầu mạn ở vùng hầu họng và có bệnh thấp tim

Viêm amidan mạn không đáp ứng với điều trị kháng sinh

II. KHI NÀO CẦN NẠO V.A CHO TRẺ ?

CÓ 3 NHÓM CHỈ ĐỊNH CHÍNH SAU

1. TẮC NGHẼN PHÍA SAU MŨI DO QUÁ PHÁT V.A

Tắc nghẽn sau mũi do quá phát V.A có những đặc điểm như : thở bằng miệng , nói giọng mũi, giảm khả năng ngửi. tình trạng quá phát V.A cần phải được phân biệt với chứng viêm mũi cấp ,viêm mũi dị ứng , cấu trúc bất thường khoang mũi .

Với những trường hợp tắc nghẽn NẶNG( có ngưng thở lúc ngủ ) do quá phát V.A thì có chỉ định nạo V.A tuyệt đối .

Với những trường hợp tắc nghẽn MỨC ĐỘ TRUNG BÌNH ( thở miệng , giảm ngửi, giọng mũi ) do quá phát V.A kéo dài trên 1 năm , Tiến hành nạo V.A nếu điều trị bảo tồn không thành công( mức độ chứng cớ 2C).

Điều trị bảo tồn bao gồm kháng sinh 1 tháng và xịt corticoid vào mũi 6 tuần liên tục . ( nếu điều trị bảo tồn thấy cải thiện triệu chứng tốt có thể tiếp tục xịt corticoid lên đến 6 tháng )

Trường hợp trẻ có bộ mặt V.A ( xem hình ) việc nạo V.A còn nhiều tranh cãi . tuy nhiên nếu xác định bộ mặt V.A này gây ra do quá phát V.A nặng thì nên nạo

2. VIÊM XOANG MẠN

Nếu trẻ có tình trạng viêm xoang mạn tính , không đáp ứng với điệu trị nội khoa nạo V.A được xem xét tiến hành sau khi đã loại trừ các yếu tố khác gây viêm xoang chẳng hạn dị ứng , xơ nang , suy giảm miễn dịch….( mức độ chứng cớ 2C)

3. VIÊM TAI GIỮA

Những trẻ bị viêm tai giữa cấp tái đi tái lại hoặc viêm tai giữa ứ dịch mạn tính , đã từng được đặt ống thông vòi nhĩ( hiện tại đã được lấy ra ) , thay vì đặt lại ống thông mới thì nên nạo V.A tốt hơn( mức độ chứng cứ 2B ).

Với những trẻ bị viêm tai giữa cấp tái đi tái lại hoặc viêm tai giữa mạn ứ dịch nhưng chưa từng được đặt ống thông vòi nhĩ trước đó thì không nên nạo V.A ngay mà nên đặt ống và theo dõi , trừ khi có them chỉ định khác cho việc nạo V.A ( chẳng hạn tắc nghẽn nặng , ngưng thở….) ( mức chứng cứ 2B)

III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH NẠO V.A VÀ / HOẶC CẮT AMIDAN

Rối loạn đông cầm máu

Dị dạng vòm

Đang có nhiễm trùng cấp tính

Những tình huống này cần được hội chẩn nhiều chuyên khoa

Leave a Reply

mersin escort | www.mersinportal.net