Kẽm và tiêu chảy – Tiêu chảy gây thiếu kẽm như thế nào?

Kẽm và tiêu chảy – Tiêu chảy gây thiếu kẽm như thế nào?

Có một vài ý kiến phàn nàn là hễ con bị tiêu chảy thì được auto bù kẽm. Đây là một cách điều trị có đúng có sai, vì sao vậy?
Chuyện là vầy.
Trẻ con ở các nước đang phát triển, nói thẳng ra là nước nghèo, rất hay bị nhiễm trùng tiêu hóa gây tiêu chảy, và có tỷ lệ tử vong vì tiêu chảy cao hơn ở các nước phát triển. Chuyện này có liên quan một phần tới thiếu kẽm.
Tỷ lệ thiếu kẽm ở các nước nghèo rất cao, mà thiếu kẽm làm suy yếu hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trung như viêm phổi, nhiễm trùng tiêu hóa, mà khi bệnh thường nặng hơn và dễ chết hơn.
Có nhiều nghiên cứu được thực hiện ở các nước châu phi, đông nam á cho thấy bù kẽm làm giảm thời gian và mức độ nặng của tiêu chảy trên trẻ em nghèo, suy dinh dưỡng và thiếu kẽm. Mối liên hệ này không thấy rõ ở trẻ em các nước giàu như Mỹ.
Chính vì điều này mà WHO và UNICEF đã ra khuyến cáo điều trị các trẻ bị tiêu chảy cấp tính với kẽm ngắn ngày (20mg/ngày hoặc 10mg/ngày ở trẻ dưới 6 tháng trong 10-14 ngày).
Tôi đã từng nói trong bài sữa mẹ và HIV rằng WHO là tổ chức y tế thế giới chuyên chăm lo sức khỏe cho các nước nghèo, nên các khuyến cáo của WHO phù hợp với các nước nghèo hơn. WHO dựa trên tỷ lệ thiếu kẽm rất cao ở các nước nghèo mà ra khuyến cáo này, hễ tiêu chảy là cho kẽm không cần biết có thiếu kẽm hay không. Cách này thường vô hại vì liều thấp và ngắn ngày, nhưng có tác dụng tốt trên khoảng 30% trường hợp thiếu kẽm.
Tuy nhiên ở Mỹ trẻ em thiếu kẽm rất ít gặp do chế độ ăn thừa mứa thịt cá, và thức ăn làm sẵn hay sữa thường được bổ sung kẽm, nên khuyến cáo này không được sử dụng. Trên thực tế có khá nhiều khuyến cáo của WHO không được dùng ở Mỹ.
Trẻ con Mỹ tiêu chảy chỉ dùng có 2 thứ: hạ sốt nếu cần và bù nước, không kháng sinh, không men tiêu hóa, không có gì khác.
Cho nên có đúng có sai là vậy, đúng là vì chúng ta theo khuyến cáo, nhưng nếu chúng ta biết bệnh nhân của mình, biết rõ nó ăn uống đầy đủ, đa dạng, biết nó bú sữa công thức ầm ầm thì chẳng cần bù kẽm một cách máy móc.

Kẽm và tiêu chảy – Tiêu chảy gây thiếu kẽm như thế nào?

One Response

  1. Kitchen Table Tháng Hai 25, 2021

Leave a Reply