Những bất thường của phổi

Trường phổi

Ta đánh giá phổi bằng cách so sánh các trường phổi trên, giữa và dưới ở cả bên phải và bên trái. Sự bất đối xứng về đậm độ thể hiện bằng các vùng tăng đậm độ (trắng hơn) hay giảm đậm độ (tối hơn). Một khi ta đã nhận thấy sự bất đối xứng, bước kế tiếp là xác định bên nào là bất thường bằng cách so sánh với vùng phổi bao quanh cùng bên, nếu một vùng khác với các vùng còn lại thì đó là bất thường.

Sự đông đặc

Nếu các phế nang và đường dẫn khí nhỏ bị lấp đầy, ta nói phổi bị đông đặc. Cần lưu ý rằng sự đông đặc không luôn đồng nghĩa với tình trạng nhiễm trùng, các đường dẫn khí nhỏ có thể chứa các thành phần khác ngoài mủ (viêm phổi) như dịch (phù phổi), máu (xuất huyết phổi) hay các tế bào (ung thư).

Dấu hiệu phế quản hơi (Air bronchogram)

Nếu một vùng phổi bị đông đặc nó sẽ trở nên đậm và trắng hơn, lúc đó các đường dẫn khí lớn không bị đông đặc sẽ được biểu hiện rõ trong vùng này (đen hơn). Dấu hiệu này gọi là dấu phế quản hơi, đặc trưng cho tình trạng đông đặc.

Rê chuột vào ảnh để xem đánh dấu

Rê chuột vào ảnh để xem đánh dấu

Rê chuột vào ảnh để xem đánh dấu

Rê chuột vào ảnh để xem đánh dấu

Cần nhớ
  • So sánh các vùng phổi trên, giữa, dưới ở cả hai bên.
  • Xác định bên nào là bất thường.
  • So sánh vùng bất thường với phần còn lại của vùng phổi cùng bên.
  • Bên trắng hơn không luôn luôn là bên bất thường.
  • Cần nhớ rằng nhiều tổn thương trong các bệnh phổi có tính chất đối xứng hai bên.

 
Xem bài: Trường phổi
 
 
 
 
 
Sự đông đặc (consolidation) với dấu phế quản hơi
  • Vùng phổi giữa bên trái có màu trắng.
  • Các đường màu đen là các phế quản lớn.
Thông tin lâm sàng
  • Bệnh nhân có sốt cao + ho có đờm
Chẩn đoán
  • Viêm phổi
Chẩn đoán phân biệt giữa các tình trạng đông đặc
  • Viêm phổi – đường dẫn khí chứa mủ
  • Ung thư – đường dẫn khí đầy tế bào
  • Xuất huyết phổi – đường dẫn khí có máu
  • Phù phổi – đường dẫn khí chứa dịch

 
 
Các bất thường của vùng phổi nhỏ
  • Bất thường một bên phổi
  • Vùng giữa không đối xứng hai bên
  • Có một bóng mờ nhỏ bất thường bên phải
  • Bóng mờ này chứa hốc (màu đen)
  • Các vùng khác của phổi bình thường
Thông tin lâm sàng
  • Bệnh nhân có tiền sử lạm dụng thuốc đường tĩnh mạch và có biểu hiện sốt cao
Chẩn đoán
  • Huyết khối nhiễm trùng
Chẩn đoán phân biệt
  • Abscess phổi
  • Ung thư phổi
  • Nhiễm trùng do nấm

 
 
 
Bất thường hai bên phổi
  • Bất thường hai bên phổi
  • Nhiều nốt ở cả hai bên phổi
  • Phân bố đối xứng
  • Nhiều nốt hơn ở đáy
Thông tin lâm sàng
  • Khó thở, sút cân, bệnh cảnh gợi ý bệnh lý ác tính
Chẩn đoán
  • Di căn phổi

 
 
 
Giảm đậm độ một bên phổi
  • Các vùng phổi bên dưới không có sự đối xứng
  • Vùng bên trái đen hơn bên phải
  • Trường phổi mở rộng (hyperexpansion)
Thông tin lâm sàng
  • Hút thuốc lá lâu năm, khó thở tăng dần
Chẩn đoán
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính với bóng khí vùng phổi dưới bên trái