Điều trị xuất huyết tiêu hóa trên

Điều trị xuất huyết tiêu hóa trên

Các biện pháp hồi sức

Cho bệnh nhân nằm đầu thấp, thở Oxy mũi 2-6 l/ph; có thể đặt nội khí quản trong trường hợp suy hô hấp không cải thiện hoặc nguy cơ hít sặc cao. Cung cấp Oxy nhằm tăng khả năng vận chuyển Oxy của máu.

Bồi phụ thể tích và chống sốc

  • Đặt ngay hai đường truyền tĩnh mạch cỡ lớn hay đường truyền tĩnh mạch trung ương.

  • Nước muối đẳng trương, dung dịch Ringer Lactate được chỉ định truyền khởi đầu; ở đa số bệnh nhân truyền 1-2 lít muối đẳng trương có thể bồi phụ được khối lượng tuần hoàn.

  • Truyền dịch keo nếu đã truyền muối đẳng trương tới tổng liều 50ml/kg mà không hiệu quả.

  • Truyền khối hồng cầu nên được thực hiện ngay khi có thể nhằm đạt được huyết động ổn định và Hct từ 20-30%.

  • Thuốc co mạch thường không được chỉ định, mặc dù điều trị tăng huyết áp đường tĩnh mạch thoáng qua đôi khi mang lại hiệu quả đến khi bồi phụ đủ khối lượng tuần hoàn. (The washington manual of medical therapeutics 34th)

  • Mục tiêu: Huyết áp tâm thu >90mmHg, nước tiểu >30ml/h, hết kích thích. Lưu ý: Đối với xuất huyết tiêu hóa do tăng áp lực tĩnh mạch cửa không nên nâng huyết áp lên quá 110 mmHg do tăng nguy cơ xuất huyết tái phát.

Đặt sonde dạ dày (nhằm chẩn đoán, làm trống dạ dày trước nội soi), lấy máu làm xét nghiệm.

Điều trị cầm máu theo nguyên nhân

Dựa vào tiền sử, dấu hiệu lâm sàng có thể suy đoán nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa; nội soi dạ dày thực quản là phương tiện chẩn đoán chính xác.

  • Loét dạ dày tá tràng: Thuốc ức chế bơm Proton đường tĩnh mạch (PPIs) làm giảm tỉ lệ xuất huyết tái phát sau cầm máu ban đầu, giảm tỉ lệ phải phẫu thuật và tỉ lệ tử vong trong chảy máu do loét dạ dày tá tràng. Truyền PPI tĩnh mạch (như bolus tĩnh mạch 80mg, sau đó truyền tĩnh mạch 8mg/h trong 72h) có thể có hiệu quả khi loét dạ dày tá tràng đang chảy máu.
  • Chảy máu do tăng áp lực tĩnh mạch cửa: Truyền Octreotide làm giảm áp lực tĩnh mạch cửa và kiểm soát chảy máu do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản với ít tác dụng phụ, tăng tỉ lệ thành công của điều trị nội soi. Liều bolus từ 50-100 mcg, sau đó truyền 25-50 mcg/h và tiếp tục trong 3-5 ngày. Vasopressin (0,3 đơn vị/phút – truyền tĩnh mạch; tăng 0,1 đơn vị/phút trong 30 phút cho đến khi cầm chảy máu hay xuất hiện tác dụng phụ, hoặc khi đạt liều tối đa 0,9 đơn vị/phút) là thuốc thay thế, ít được sử dụng do có nhiều biến chứng tim mạch gồm ngừng tim và nhồi máu cơ tim. Kháng sinh dự phòng với Flouroquinolone được khuyến cáo dùng ở trường hợp xơ gan có xuất huyết tiêu hóa do tăng áp tĩnh mạch cửa, Ceftriaxon (1g/ngày) là lựa chọn thay thế.

Điều trị xuất huyết tiêu hóa trên

Nội soi

Nội soi có ưu điểm là khả năng điều trị cấp cứu và nên được thực hiện sớm trong xuất huyết tiêu hóa trên (trong vòng 12-24 giờ).

Thắt tĩnh mạch thực quản có giá trị trong cả dự phòng tiên phát hoặc thứ phát của chảy máu do giãn mạch với hiệu quả tương tự chẹn beta đơn thuần. Biến chứng bao gồm loét bề mặt, khó nuốt và đau ngực thoáng qua.

Tiêm xơ có hiệu quả nhưng được chỉ định chủ yếu trong trường hợp không thực hiện được thắt tĩnh mạch thực quản do biến chứng.

Nối thông cửa chủ

Đặt stent kim loại thông tĩnh mạch gan với tĩnh mạch cửa làm giảm áp lực tĩnh mạch cửa.


Anion gap

--- ---

Leave a Reply